مراد على شمس
800
با علامه در الميزان ( فارسى )
نمىشد مگر بالتبع و تحت ولايت مرد . « 1 » س 765 - وضعيت زندگى زنان در محيطى كه قرآن در آن نازل شده است يعنى در بين اعراب چگونه بود ؟ ( بحث علمى ) ج - عرب براى زن استقلالى در زندگى قائل نبود و حرمت و شرافتى براى او جز حرمت و شرافت خانواده نمىشناخت ، به زنان ارث نمىداد ، و تعدد زوجات را مانند يهود بدون هيچ تحديدى جايز مىدانست ، و همچنين طلاق را بدون هيچ قيد و شرطى تجويز مىكرد ، دختران را زنده به گور مىنمود . و ابتداء آن [ يعنى زنده به گوركردن دختران ] از بنى تميم بود كه نعمان ابن منذر در واقعهاى عدهاى از دخترانشان را اسير كرد ، و آن موجب خشم ايشان شد و به همين جهت بدين عمل مبادرت ورزيدند ، بعد اين خوى به ساير طوايف عرب نيز سرايت كرد . البته از بعضى از خانوادههاى عرب اين رفتار هم سر زده ، كه به زنان و مخصوصا دختران خود در امر ازدواج استقلال داده ، و رعايت رضايت و انتخاب خود او را كردهاند . كه اين رفتار از عرب ، شبيه همان عادتى است كه گفتيم در اشراف ايرانيان معمول بود ، و خود يكى از آثار امتياز طبقاتى در جامعه است . و بههرحال رفتارى كه عرب با زنان داشت ، تركيبى بود از رفتار اقوام متمدن و رفتار اقوام متوحش ، چون زنان را در حقوق خود مستقل نمىدانستند و بايشان حق شركت در امور اجتماعى مثل حكومت و جنگ و
--> ( 1 ) . الميزان ( 40 جلدى ) ؛ ج 4 ، ص 62 - 65 . [ با تلخيص و تصرف ]